Wanneer een medewerker langdurig uitvalt, komt er een moment dat de bedrijfsarts adviseert om een arbeidsdeskundige in te schakelen. Dit gebeurt meestal rond de eerste verjaardag van het verzuim. Een arbeidsdeskundig onderzoek brengt de re-integratiemogelijkheden feilloos in kaart. Super waardevol natuurlijk, maar ondertussen tikt de spreekwoordelijke klok door en stapelen de verzuimkosten zich op. De prangende vraag die dan direct op tafel ligt: wie betaalt het arbeidsdeskundig onderzoek eigenlijk?
Het korte antwoord is dat in de meeste gevallen de werkgever de portemonnee moet trekken. De Wet verbetering poortwachter legt de financiële verantwoordelijkheid voor de re-integratie immers primair bij de baas neer. Gelukkig is de praktijk een stuk genuanceerder en zijn er verschillende instanties, verzekeraars en regelingen die de kosten kunnen dekken of delen. In dit artikel zetten we alle smaken en financiële routes overzichtelijk voor je op een rij.
De hoofdregel: de werkgever betaalt (meestal)
Laten we beginnen bij de basis. Als een medewerker in loondienst ziek wordt, is de werkgever wettelijk verantwoordelijk voor de re-integratie gedurende de eerste twee ziektejaren. Het inzetten van een arbeidsdeskundig advies is een cruciaal onderdeel om aan te tonen dat je als werkgever serieus werk maakt van deze verplichting. Doe je dit niet of te laat, dan riskeer je een flinke loonsanctie van het UWV.
Omdat de wet deze plicht bij de werkgever neerlegt, komen de kosten voor het onderzoek in eerste instantie ook voor rekening van het bedrijf. Zie het echter niet als een pure kostenpost, want een professioneel uitgevoerd arbeidsdeskundig onderzoek van Matchvermogen verdient zichzelf snel terug. Het voorkomt immers dure misstappen en biedt een glasheldere financiële blauwdruk voor het vervolgtraject.
De verzuimverzekeraar en de tussenpersoon
Gelukkig hoef je als werkgever de kosten lang niet altijd volledig zelf te dragen. Veel bedrijven hebben namelijk een verzuimverzekering afgesloten om de financiële risico’s van zieke medewerkers op te vangen.
Vergoeding via de polis
Veel schadeverzekeraars vergoeden een arbeidsdeskundig onderzoek geheel of gedeeltelijk. Verzekeraars hebben er namelijk alle belang bij dat een medewerker snel en duurzaam re-integreert, want dat scheelt hen simpelweg veel uitkeringsgeld. Soms is de vergoeding gekoppeld aan een specifiek preventiebudget binnen de polis.
De rol van de tussenpersoon
Heb je de verzuimverzekering afgesloten via een onafhankelijke tussenpersoon of adviseur? Dan loont het zeker om hen even aan de mouw te trekken. Een actieve tussenpersoon weet exact welke vergoedingen er verstopt zitten in de kleine lettertjes van je polis en kan de aanvraag voor de vergoeding vaak direct voor je regelen met de verzekeraar.
Gedeelde participatie en het UWV
In specifieke situaties komt het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) om de hoek kijken als het gaat om de financiering. Dit zien we met name bij situaties van gedeelde participatie of specifieke vangnetsituaties.
- Vangnetters zonder werkgever: Als een medewerker ziek uit dienst gaat (bijvoorbeeld bij het einde van een tijdelijk contract) of een Ziektewetuitkering ontvangt, neemt het UWV de rol van de werkgever over. In dat geval organiseert en betaalt het UWV zelf het benodigde arbeidsdeskundige onderzoek.
- Het deskundigenoordeel: Ontstaat er tijdens de re-integratie een bittere discussie tussen werkgever en werknemer over de passendheid van het werk? Dan kunnen beide partijen een deskundigenoordeel aanvragen bij het UWV. Dit is een specifiek type beoordeling waarvoor het UWV een vast tarief vraagt (€ 400 voor de werkgever en € 100 voor de werknemer).
De arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) voor ondernemers
Ben je zelfstandig ondernemer of directeur-grootaandeelhouder (DGA) en tref je onverhoopt een lelijke griep of een langdurige blessure? Dan heb je uiteraard geen werkgever die het onderzoek voor je betaalt. Als het goed is, heb je in dat geval een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) afgesloten.
Bij langdurige uitval zal de AOV-verzekeraar zelf een arbeidsdeskundige inschakelen om te bepalen in hoeverre je jouw eigen werkzaamheden nog kunt uitvoeren of dat er aanpassingen in je bedrijf nodig zijn. Omdat dit onderzoek direct gekoppeld is aan het recht op de AOV-uitkering, betaalt de verzekeraar in dit scenario de volledige factuur van het onderzoek.
Letselschade: als een derde partij aansprakelijk is
Soms is de reden van het verzuim niet een reguliere ziekte, maar een ongeval waar een andere partij schuld aan heeft. Denk aan een verkeersongeluk of een bedrijfsongeval. In de wereld van letselschade gelden er gelukkig heel andere financiële regels.
Wanneer de aansprakelijkheid door de tegenpartij (of diens verzekeraar) is erkend, moeten alle kosten die rechtstreeks voortvloeien uit het ongeval worden vergoed. Een arbeidsdeskundig onderzoek is in zo’n traject essentieel om de schade met betrekking tot het verlies aan verdienvermogen objectief vast te stellen. De kosten voor dit onderzoek worden in dit geval volledig verhaald op de aansprakelijke tegenpartij. Voor de werkgever en de medewerker is dit dus in feite kosteloos.
Kan of moet de medewerker zelf betalen?
Het komt uiterst zelden voor dat een medewerker in loondienst zelf de portemonnee moet trekken voor een arbeidsdeskundig onderzoek. De wet beschermt de werknemer hierin nadrukkelijk. Er is echter één uitzondering denkbaar.
Stel dat een medewerker het absoluut niet eens is met de conclusies van het reguliere arbeidsdeskundige onderzoek dat door de werkgever is betaald. Als de medewerker in dat geval een onafhankelijke contra-expertise wil laten uitvoeren om zijn of haar gelijk aan te tonen, en de werkgever weigert hieraan mee te betalen, dan kan de medewerker besluiten dit onderzoek zelf te financieren. Gelukkig komt dit in de praktijk nauwelijks voor, omdat een kwalitatief goed onderzoek vooraf al hoor- en wederhoor toepast, waardoor een kostbare contra-expertise overbodig wordt.
Samenvatting: wie betaalt wat?
Om het overzichtelijk te houden, zie je in de onderstaande tabel in één oogopslag wie in welke situatie verantwoordelijk is voor de kosten van het arbeidsdeskundig onderzoek.
| Situatie | Wie betaalt het onderzoek? | Eventuele vergoeding of bijzonderheid |
| Medewerker in loondienst (Poortwachter) | De werkgever | Vaak (deels) gedekt door de verzuimverzekering |
| Zieke medewerker zonder werkgever / vangnet | Het UWV | Volledig gefinancierd door de overheid |
| Conflict over re-integratie (Deskundigenoordeel) | Aanvrager (werkgever of werknemer) | Vast laag tarief via het UWV |
| Zelfstandig ondernemer met een AOV | De AOV-verzekeraar | Onderdeel van de schadebehandeling |
| Uitval door schuld van derden (Letselschade) | De aansprakelijke tegenpartij | Kosten worden volledig verhaald |
| Vrijwillige contra-expertise door werknemer | De medewerker zelf | Alleen als de werkgever weigert bij te dragen |
Conclusie en actie
Wie het arbeidsdeskundig onderzoek betaalt, hangt dus volledig af van de context waarin de medewerker is uitgevallen. Of de kosten nu gedekt worden door een verzuimverzekeraar, verhaald worden op een letselschade-tegenpartij of dat je als werkgever de investering zelf doet: kwaliteit is altijd de doorslaggevende factor. Een slordig rapport leidt tot vertraging, UWV-sancties en onnodig hoge verzuimkosten.
Kies daarom voor de expertise van Matchvermogen. Wij leveren onafhankelijke, scherpe en juridisch onderbouwde arbeidsdeskundige onderzoeken die rust en richting brengen in elk verzuimdossier. Benieuwd of jouw verzekeraar onze onderzoeken vergoedt, of wil je direct een heldere offerte ontvangen? Neem vandaag nog contact met ons op of vraag direct een offerte aan!
Direct meer informatie?
