Het Nederlandse arbeidsongeschiktheidsstelsel kraakt in al zijn voegen. Werkgevers die de jaarlijkse beschikking van de Werkhervattingskas (WHK) ontvangen, kijken met stijgende verbazing naar de stijgende premies. De werkelijke bom barstte onlangs in Den Haag. De uitgaven voor de WIA leveren het kabinet direct een gigantische financiële tegenvaller op van ruim een miljard euro. De instroom blijft maar toenemen en de kosten lopen volledig uit de hand. Voor organisaties betekent dit maar één ding: passief afwachten is geen optie meer. Wie de grip op verzuim verliest, wordt geconfronteerd met een langdurige financiële claim. Gelukkig kun je zelf de regie pakken door scherp te sturen op schadelastreductie of te kiezen voor eigenrisicodragerschap. In dit artikel bespreken we de alarmerende actualiteiten en laten we zien hoe een arbeidsdeskundig onderzoek, WHK-besparingsonderzoeken en erkende rechtshulpverlening jouw organisatie beschermen tegen de WIA-val.
De harde cijfers: 600.000 WIA-gerechtigden en de stroom houdt niet op
De cijfers uit het recente Interdepartementale Beleidsonderzoek (IBO) ‘Werk aan de WIA’ liegen er niet om. Inmiddels ontvangen ruim 600.000 mensen in Nederland een WIA-uitkering. Dat betekent dat maar liefst één op de dertien verzekerde werknemers een beroep doet op dit maatschappelijke vangnet. Waar we bij de invoering van de WIA in 2006 nog spraken over zo’n 35.000 nieuwe instromers per jaar, is dat aantal inmiddels bijna verdubbeld naar ruim 60.000 per jaar. De kans dat een werkende in de WIA belandt, is de afgelopen jaren simpelweg verdubbeld. En het einde is nog lang niet in zicht; prognoses laten zien dat de instroom de komende tijd richting de 81.000 per jaar kan stijgen.
% Het IBO-rapport toont aan dat de instroomcijfers de komende jaren lineair doorstijgen naar ongekende hoogtes. %
Deze enorme toename kent verschillende duidelijke oorzaken. Ten eerste zorgt de verhoogde AOW-leeftijd voor een ‘waterbedeffect’ waarbij oudere werknemers langer moeten doorwerken en vaker langdurig uitvallen. Daarnaast is er een zorgwekkende maatschappelijke trend zichtbaar op de werkvloer. Meer dan 40 procent van de totale WIA-instroom is tegenwoordig gerelateerd aan psychische aandoeningen, een probleem dat met name jongeren en vrouwen hard raakt. Tel daarbij op dat het UWV kampt met een chronisch capaciteitstekort aan verzekeringsartsen, en de chaos is compleet. De wachtlijsten groeien zo snel dat mensen soms wel een half jaar of langer op een beoordeling wachten.
De ingrijpende kabinetsplannen en de gevolgen voor werkgevers
Het kabinet heeft bij monde van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid laten weten dat de situatie rondom de WIA alarmerend is. Ingrijpen is onvermijdelijk geworden om te zorgen voor een stelsel dat weer werkt. De voorgestelde maatregelen in het nieuwe regeerakkoord zijn drastisch en stuiten op felle weerstand van de vakbonden, die zelfs met landelijke acties dreigen. Het kabinet wil namelijk fors bezuinigen op de uitkeringen om de instroom te remmen en mensen te activeren. Een van de meest opvallende plannen is het volledig afschaffen van de IVA-uitkering voor nieuwe gevallen van volledig en duurzaam arbeidsongeschikten. Iedereen stroomt straks in principe in de WGA. Daarnaast wil Den Haag het maximumdagloon met 20 procent verlagen en de maximale duur van de WW (en daarmee de loongerelateerde WGA-fase) verkorten van 24 naar 12 maanden.
Wat betekenen deze kabinetsplannen concreet voor jouw organisatie? De financiële druk wordt volledig naar de werkvloer verschoven. Omdat de overheid bezuinigt op het publieke stelsel, zullen de collectieve WHK-premies voor werkgevers die publiek verzekerd zijn de komende jaren explosief stijgen. De overheid gebruikt de WHK-premie als een harde financiële prikkel om werkgevers te dwingen tot maximale re-integratie-inspanningen. Als een medewerker onverhoopt toch in de WGA belandt, blijft deze schadelast tot wel tien jaar lang op de beschikking van jouw organisatie drukken. Eén mislukt re-integratietraject kan een werkgever daardoor tonnen gaan kosten.
Eigenrisicodragerschap en eigen beheer als strategisch schild
Om te ontsnappen aan de stijgende collectieve premies en de trage uitvoering door het UWV, kiezen steeds meer werkgevers voor het eigenrisicodragerschap (erd). Door te kiezen voor eigen beheer voor de WGA of Ziektewet betaal je direct een aanzienlijk lagere WHK-premie aan de Belastingdienst. Je bent dan wel zelf financieel verantwoordelijk voor het betalen van de uitkeringen en het begeleiden van de re-integratie van je (ex-)medewekers. Dit klinkt in eerste instantie misschien als een risico, maar in de huidige crisis is het juist een strategisch schild. Je bent namelijk niet meer afhankelijk van de ambtelijke molens en de enorme achterstanden bij het UWV.
Succesvol eigenrisicodragerschap valt of staat echter met een actieve en professionele aanpak van schadelastreductie. Je kunt het verzuim absoluut niet op zijn beloop laten, want elke maand dat een medewerker onnodig thuiszit, betaal je zelf de rekening. Werkgevers in eigen beheer moeten bovenop het dossier zitten vanaf de allereerste dag van de ziekmelding. Het doel moet altijd zijn: een snelle, veilige en duurzame terugkeer naar werk. De Wet verbetering poortwachter is hierbij geen administratieve checklist, maar de leidraad voor een strak gestuurd proces waarin geen tijd verloren mag gaan.
Geld terughalen met een historisch WHK-besparingsonderzoek
Veel werkgevers weten niet dat de Belastingdienst en het UWV regelmatig fouten maken bij het opstellen van de WHK-beschikking. Ex-werknemers worden soms onterecht aan jouw organisatie toegerekend, of uitkeringslasten lopen door terwijl een medewerker al elders aan de slag is. Omdat het UWV door de enorme werkdruk en achterstanden de administratie niet altijd waterdicht heeft, loont het vrijwel altijd om een historisch WHK-besparingsonderzoek te laten uitvoeren. Met zo’n onderzoek spitten experts de instroomcijfers van de afgelopen vijf jaar door.
Wanneer er onregelmatigheden worden gevonden, kan dit direct leiden tot een forse premieverlaging en zelfs tot substantiële met terugwerkende kracht uitgekeerde bedragen van de Belastingdienst. Een WHK-besparingsonderzoek is dan ook een van de meest effectieve quick wins op het gebied van schadelastreductie. Je corrigeert hiermee immers fouten uit het verleden, terwijl je gelijktijdig de basis legt voor een scherpere controle in de toekomst. Het is een essentieel onderdeel van professioneel financieel risicomanagement voor grote en middelgrote organisaties.
De noodzaak van erkende rechtshulpverlening in bezwaar en beroep
Mocht de controle aan de poort toch mislukken en besluit het UWV een beslissing te nemen waar je het als werkgever niet mee eens bent, dan is snel handelen vereist. Denk hierbij aan een onterechte loonsanctie of een foutieve WIA-classificatie. In zulke situaties kun je niet simpelweg een briefje sturen naar het UWV; dit vraagt om erkende rechtshulpverlening. De juridische procedures rondom de sociale zekerheid zijn namelijk uiterst complex en strikt gebonden aan harde deadlines.
Een gespecialiseerde jurist of arbeidsdeskundige met het keurmerk van erkende rechtshulpverlening kent de mazen in de wet en weet precies hoe het UWV dossiers weegt. Zij kunnen namens jouw organisatie een waterdicht bezwaarschrift opstellen of procederen bij de rechtbank. Of het nu gaat om het aanvechten van een toegekende WGA-uitkering of het claimen van een no-riskpolis die over het hoofd is gezien: erkende rechtshulpverlening is jouw juridische zwaard en schild. Het zorgt ervoor dat je als werkgever een gelijkwaardige gesprekspartner bent voor het UWV en voorkomt dat je onterecht opdraait voor langdurige schadelast.
De sleutelrol van het arbeidsdeskundig onderzoek bij schadelastreductie
Hoe voorkom je nu concreet dat jouw huidige medewerkers onderdeel worden van die groeiende groep van 600.000 WIA-gerechtigden? Het antwoord ligt in de tijdige inzet van een arbeidsdeskundig onderzoek. Veel werkgevers wachten hiermee braaf tot de wettelijk verplichte vijftigste verzuimweek, maar in het huidige klimaat is dat simpelweg te laat. Door al rond de zesde of zevende maand een arbeidsdeskundige van Matchvermogen in te schakelen, win je kostbare tijd. De arbeidsdeskundige onderzoekt objectief de marges tussen de medische beperkingen en de feitelijke belasting in het werk.
- Spoor 1 optimaliseren: de adviseur bekijkt of de eigen functie kan worden aangepast, of dat er elders binnen de organisatie een passende en duurzame functie beschikbaar is.
- Spoor 2 tijdig opstarten: als intern werk echt niet meer mogelijk blijkt, wordt direct een extern re-integratietraject gestart om instroom in de WGA te voorkomen.
- Voorkomen van loonsancties: het UWV toetst re-integratiedossiers strenger dan ooit; de arbeidsdeskundige garandeert een Poortwachter-proof dossier en voorkomt een kostbare loondoorbetalingsverplichting van een derde jaar.
- Financiële risicoanalyse: de expert brengt de exacte impact van de lopende verzuimdossiers op de toekomstige WHK-beschikking helder in kaart voor het management.
Dankzij deze gerichte interventies transformeer je een passief verzuimtraject in een resultaatgerichte hersteloperatie. De arbeidsdeskundige fungeert als de onmisbare regisseur die ervoor zorgt dat zowel werkgever als werknemer de juiste stappen zetten om langdurige arbeidsongeschiktheid te voorkomen.
Neem de regie in handen met Matchvermogen
De WIA-crisis en de harde kabinetsplannen laten zien dat de kosten voor langdurig verzuim onbetaalbaar dreigen te worden. Met 600.000 mensen in de WIA, een alsmaar stijgende instroom en ingrijpende hervormingen vanuit Den Haag is effectieve schadelastreductie de enige manier om jouw organisatie financieel gezond te houden. Matchvermogen heeft de expertise, de actuele kennis en de daadkracht om jouw organisatie hierin volledig te ontzorgen. Wij helpen je om grip te krijgen op de WHK-premie door middel van grondige WHK-besparingsonderzoeken, begeleiden je bij de stap naar eigenrisicodragerschap en bieden erkende rechtshulpverlening bij bezwaar en beroep. Laat je niet verrassen door de nieuwe wetgeving en neem vandaag nog de regie over je verzuimkosten in eigen hand. Neem contact op met Matchvermogen voor een vrijblijvend adviesgesprek of vraag direct een offerte aan via onze website.
Direct meer informatie?
