Zes scenario’s loondoorbetaling bij ziekte: wat werkgever en casemanager nu regelen

Kort antwoord: minister Aartsen heeft op 15 september 2026 zes scenario’s voor loondoorbetaling bij ziekte naar de Tweede Kamer gestuurd, vooral om kleinere werkgevers te ontlasten. Het zijn verkenningen, geen wetsvoorstel: het kabinet spreekt nog geen voorkeur uit en er verandert vandaag niets. Voor werkgevers en casemanagers blijft de Wet verbetering poortwachter het kader, met plan van aanpak, eerstejaarsevaluatie, arbeidsdeskundig onderzoek, spoor 1 en spoor 2 en een re-integratieverslag dat UWV toetst.

Hieronder lees je per scenario wat er mogelijk verandert en wat je nu al regelt. Bron is het nieuwsbericht Zes scenario’s voor loondoorbetaling bij ziekte van de NVvA. We voorspellen niet wat de Kamer kiest.

Wat er nu ligt, en wat nog niet

Een werkgever betaalt bij ziekte nu maximaal 104 weken loon door en draagt in die periode een groot deel van de re-integratieverantwoordelijkheid. Volgens het ministerie noemt 45 procent van de werkgevers die verplichtingen een belemmering om mensen in vaste dienst te nemen. Tegelijk heeft de tweejarige periode volgens het ministerie bijgedragen aan meer arbeidsparticipatie, omdat werkgevers een sterke prikkel hebben om werknemers weer aan het werk te helpen.

De scenario’s zijn bedoeld als basis voor overleg met de Kamer en de sociale partners. Drie kanttekeningen uit het bericht zijn belangrijk voor je planning:

• Geen voorkeur en geen dekking: het kabinet kiest nog niet, en voor maatregelen die extra overheidsgeld kosten is nog geen dekking.
• UWV als begrenzing: maatregelen die werknemers eerder naar de WIA brengen of UWV meer re-integratietaken geven, vragen extra verzekeringsartsen, arbeidsdeskundigen en re-integratieprofessionals. Die capaciteit is er nu niet voldoende.
• Poortwachter onder de loep: er loopt een apart onderzoek naar knelpunten in de Wet verbetering poortwachter. De Kamer wordt daar eind 2026 verder over geïnformeerd.

De zes scenario’s in één overzicht

Scenario	Wat verandert er mogelijk?	Wat regel je nu al?
1. Korter doorbetalen	Loondoorbetaling naar één of anderhalf jaar	Vroeg arbeidsdeskundig onderzoek en tijdige sporen
2. Aanvulling beperken	Bovenwettelijke aanvulling maximaal zes maanden	Cao en arbeidsvoorwaarden kennen, afspraken vastleggen
3. Tweede jaar collectief	Kosten en re-integratie jaar 2 deels collectief bij kleine werkgevers	Eén dossierlijn en duidelijke regie
4. Kortere loonsanctie	Maximale loonsanctie van 52 naar 26 weken	Re-integratieverslag dat de UWV-toets doorstaat
5. Geen aparte ontslagaanvraag	Na positieve RIV-toets vervalt de aparte ontslagaanvraag	Een compleet, onderbouwd dossier
6. Ruimere no-riskpolis	Betere bescherming voor een nieuwe werkgever bij overname uit spoor 2	Spoor 2 tijdig en serieus inzetten

Per scenario: wat verandert er mogelijk en wat regel je nu?

Scenario 1: loondoorbetaling korter, naar één of anderhalf jaar

Mogelijk anders: werknemers komen eerder in de WIA. Volgens het ministerie stijgen de overheidsuitgaven per saldo met 4,6 miljard euro bij één jaar en met 1,9 miljard euro bij anderhalf jaar. Door de achterstanden bij UWV is deze variant op korte en middellange termijn bovendien niet uitvoerbaar.

Nu al regelen: reken met 104 weken. Wie vroeg weet wat iemand nog kan, verliest geen tijd als termijnen ooit korter worden. Zet het arbeidsdeskundig onderzoek in zodra de belastbaarheid duidelijk is en terugkeer in eigen werk onzeker wordt, en niet pas vlak voor de eerstejaarsevaluatie.

Scenario 2: bovenwettelijke aanvulling beperken

Mogelijk anders: de meeste werknemers krijgen nu meer dan 70 procent doorbetaald. Volgens de minister neemt dat de financiële prikkel weg om snel weer aan het werk te gaan. Als werkgevers het loon maximaal zes maanden aanvullen, besparen zij volgens het ministerie 1,4 miljard euro per jaar.

Nu al regelen: ken de aanvullingsafspraken uit je cao of arbeidsvoorwaarden en leg vast wat je in welke periode betaalt. Wijzig niets eenzijdig op basis van een scenario. Koppel afspraken over werkhervatting aan het plan van aanpak, zodat inkomen en re-integratie niet los van elkaar lopen.

Scenario 3: tweede ziektejaar deels collectief bij kleine werkgevers

Mogelijk anders: bij kleine werkgevers kan een deel van de kosten en de re-integratie in het tweede ziektejaar collectief worden overgenomen. Het dilemma volgens het bericht: minder prikkel om te re-integreren en meer versnippering van verantwoordelijkheden.

Nu al regelen: juist bij versnippering telt een dossier dat een ander kan overnemen. Houd één actueel plan van aanpak bij, leg besluiten en afwijkingen vast met datum en eigenaar, en zorg dat bedrijfsarts, casemanager en arbeidsdeskundige vanuit dezelfde feiten werken. Twijfel je of het dossier compleet is? Gebruik de Poortwachter-dossierchecklist voor week 42.

Scenario 4: maximale loonsanctie van 52 naar 26 weken

Mogelijk anders: de maximale loonsanctie die UWV kan opleggen, gaat van 52 naar 26 weken. Het financiële risico daalt, maar volgens het bericht wordt ook de prikkel voor zorgvuldige re-integratie kleiner.

Nu al regelen: vandaag kan een loonsanctie nog tot 52 weken oplopen. Bouw het re-integratieverslag daarom vanaf het begin op: probleemanalyse, plan van aanpak, bijstellingen, eerstejaarsevaluatie en de onderbouwing van spoor 1 en spoor 2. Loopt er al een sanctie, lees dan hoe bezwaar tegen een loonsanctie werkt.

Scenario 5: geen aparte ontslagaanvraag na een positieve RIV-toets

Mogelijk anders: na een positieve RIV-toets (de toets van UWV op het re-integratieverslag) kan de aparte ontslagaanvraag bij UWV vervallen. Dat scheelt administratie, maar neemt volgens het bericht de preventieve ontslagbescherming van de werknemer gedeeltelijk weg.

Nu al regelen: het dossier zou in dit scenario nog zwaarder wegen, want de RIV-toets wordt dan ook het moment waarop over het vervolg wordt beslist. Zorg dat de werknemer zijn visie kan geven op de rapportages en dat afspraken schriftelijk zijn bevestigd. Een UWV-proof arbeidsdeskundig rapport met een heldere conclusie over passend werk bij de eigen werkgever is daarbij een kernstuk.

Scenario 6: ruimere no-riskpolis bij overstap uit spoor 2

Mogelijk anders: de no-riskpolis kan worden uitgebreid, zodat een nieuwe werkgever beter beschermd is als hij een werknemer uit het tweede spoor overneemt. Dat kan de drempel voor plaatsing bij een andere werkgever verlagen.

Nu al regelen: wacht niet op die uitbreiding. Spoor 2 werkt alleen als het tijdig start, met een zoekprofiel dat past bij de actuele belastbaarheid. Of een no-riskpolis nu al van toepassing is, hangt af van de situatie van de werknemer. Check dat bij UWV voordat je er in een plaatsing op rekent. Hoe we no-risk meenemen in advies over herplaatsing en timing, lees je op de pagina specialisaties arbeidsdeskundig onderzoek.

Wat blijft gelijk: de Wet verbetering poortwachter

Zolang er geen nieuwe wet is, toetst UWV aan de huidige regels. Deze mijlpalen moeten in elk dossier kloppen:

1. Probleemanalyse van de bedrijfsarts binnen zes weken.
2. Plan van aanpak uiterlijk in week 8, samen met de werknemer, en bijstellen als de situatie verandert.
3. Ziekmelding bij UWV in week 42. Wat er dan al moet liggen, staat in wat er in week 42 al moet vastliggen.
4. Eerstejaarsevaluatie rond week 52: is het re-integratiedoel nog juist en is spoor 2 nodig?
5. Arbeidsdeskundig onderzoek om te bepalen of terugkeer in eigen of ander werk bij de eigen werkgever haalbaar is.
6. Spoor 1 en spoor 2: werk bij de eigen werkgever en, als dat niet (tijdig) lukt, werk bij een andere werkgever.
7. Re-integratieverslag bij de WIA-aanvraag, dat UWV toetst. Bij onvoldoende inspanningen volgt nu nog een loonsanctie van maximaal 52 weken.

Spoor 2 via Best Match: dezelfde dossierlijn

Drie scenario’s (collectief tweede jaar, kortere loonsanctie en ruimere no-riskpolis) raken direct aan spoor 2. Een tijdige, onderbouwde tweede spoor-inzet blijft dus belangrijk. Matchvermogen doet het arbeidsdeskundig onderzoek. Voor de tweede spoor-begeleiding werken we samen met onze partner Best Match Re-integratie. Na het onderzoek of de trajectstart kan Best Match de spoor 2-coaching oppakken met dezelfde dossierlijn: minder dubbel werk, een snellere start en consistente rapportage richting werkgever en UWV.

Bij een plaatsing bij een nieuwe werkgever kijken we of een no-riskpolis van toepassing is, zodat die werkgever weet waar hij aan toe is. Meer over de aanpak lees je op de hub over tweede en derde spoor.

Checklist voor werkgever en casemanager

• Behandel de scenario’s als verkenning: pas geen beleid of arbeidsvoorwaarden aan zolang er geen wet ligt.
• Controleer per dossier of probleemanalyse, plan van aanpak en bijstellingen compleet en gedateerd zijn.
• Plan de eerstejaarsevaluatie op tijd en beslis daar expliciet over spoor 2.
• Zet arbeidsdeskundig onderzoek op tijd in en start spoor 2 zonder lange stiltes na het advies.
• Check vóór plaatsing bij een nieuwe werkgever of een no-riskpolis van toepassing is.
• Volg het nieuws over het onderzoek naar de Wet verbetering poortwachter (Kamerbrief verwacht eind 2026).

Over dit artikel

Geschreven door Niels Alderding, medisch arbeidsdeskundige bij Matchvermogen, op 6 oktober 2026. Bron: NVvA, Zes scenario’s voor loondoorbetaling bij ziekte (15 september 2026). Praktische uitleg, geen juridisch advies. Kiest het kabinet, dan werken we dit artikel bij.

Veelgestelde vragen

Direct meer informatie?

Niels, Medisch arbeidsdeskundige