Het beëindigen van een dienstverband via een Vaststellingsovereenkomst (VSO) voelt voor veel werkgevers en werknemers als het sluiten van een boek. Vaak wordt er echter vergeten dat het openslaan van een nieuw boek minstens zo belangrijk is. Vooral bij langdurige ziekte is een VSO niet zomaar een zakelijke afspraak; het is een emotioneel en juridisch mijlveld. Een arbeidsdeskundig advies bij VSO is daarom geen overbodige luxe, maar een essentieel kompas. Bij Matchvermogen geloven we dat een afscheid pas geslaagd is als beide partijen met een gerust hart en een duidelijk perspectief de toekomst tegemoet treden. In dit artikel leggen we uit waarom de rol van de arbeidsdeskundige cruciaal is bij het opstellen van een VSO en hoe je een medewerker echt verder helpt.
De wettelijke kaders: voorkom een dure misstap
Voordat we het over de menselijke kant hebben, moeten de fundamenten staan als een huis. Een VSO moet namelijk ‘UWV-proof’ zijn. Wanneer een medewerker ziek uit dienst gaat, kijkt het UWV met een vergrootglas naar de afspraken. Als de ontslaggrond niet neutraal is geformuleerd of de opzegtermijn niet klopt, riskeert de werknemer zijn recht op een WW-uitkering. Dat is een scenario waarin niemand terecht wil komen. Bovendien moet de fictieve opzegtermijn correct worden gehanteerd. Dit is de periode die de werkgever normaal gesproken in acht had moeten nemen bij een reguliere opzegging. Wordt de VSO eerder getekend, dan krijgt de werknemer pas een uitkering na het verstrijken van die termijn. Een arbeidsdeskundige ziet toe op deze kaders en zorgt dat de berekeningen rondom de transitievergoeding en eventuele suppleties kloppen met de actuele wetgeving.
Het belang van rouw en perspectief in de VSO
Ontslag is voor veel mensen een vorm van verlies die vergelijkbaar is met rouw. Men verliest niet alleen een inkomen, maar ook een dagelijkse structuur, sociale contacten en een stuk identiteit. Als een VSO puur aanvoelt als een kille, zakelijke transactie, blijft de werknemer vaak achter met een gevoel van wrok. Dit belemmert de re-integratie bij een volgende werkgever. Door arbeidsdeskundig advies bij VSO in te winnen, creëer je ruimte voor de menselijke maat. We adviseren werkgevers vaak om niet alleen over geld te praten, maar ook over faciliteiten. Denk hierbij aan een degelijk outplacementtraject of het voortzetten van een Tweede Spoor traject, zelfs nadat het contract officieel is beëindigd. Dit geeft de werknemer het gevoel dat hij niet bij het oud vuil wordt gezet, maar dat er wordt geïnvesteerd in zijn duurzame inzetbaarheid elders.
Waarom het niet ophoudt bij de VSO: de kracht van Spoor 2
Een veelgemaakte fout is de gedachte dat de verantwoordelijkheid van de werkgever stopt zodra de inkt van de VSO droog is. Bij Matchvermogen adviseren we vaak om een Tweede Spoor traject integraal onderdeel te maken van de vertrekregeling. Dit traject is er namelijk op gericht om de medewerker te begeleiden naar werk dat past bij zijn huidige belastbaarheid. Het biedt de werknemer een actieve modus in een periode van onzekerheid. In plaats van thuis te zitten wachten op de einddatum van het contract, is hij al bezig met netwerken, het opfrissen van zijn cv en het ontdekken van nieuwe talenten. Dit is niet alleen sociaal en ethisch de juiste keuze, maar het verkleint ook de kans op juridisch getouwtrek achteraf. Een medewerker die perspectief ziet, zal namelijk minder snel geneigd zijn om de hakken in het zand te zetten tijdens de onderhandelingen.
De rekensom: wat kost en wat levert het op?
Laten we eerlijk zijn: onderhandelen over een VSO gaat vaak over cijfers. De transitievergoeding is hierbij het startpunt. Sinds de invoering van de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) heeft elke werknemer vanaf de eerste dag recht op deze vergoeding. De basisformule is 1/3 maandsalaris per gewerkt jaar. Echter, bij een VSO wordt er vaak onderhandeld over een hogere vergoeding, de zogenaamde ‘get-out-fee’ of een tekenbonus. Hierbij is het cruciaal om ook de kosten van een loonsanctie mee te wegen. Als het UWV oordeelt dat de re-integratie-inspanningen onvoldoende waren, kan de werkgever een loondoorbetalingsverplichting van nog eens 52 weken krijgen. In dat licht is een goed onderbouwde VSO, inclusief een budget voor scholing of een Tweede Spoor traject, vaak een veel goedkopere en veiligere oplossing voor de werkgever.
Onderhandelen met een arbeidsdeskundige blik
Tijdens de onderhandelingen over een VSO is het verstandig om de belastbaarheid van de werknemer als uitgangspunt te nemen. Een arbeidsdeskundige kan objectief vaststellen welke werkzaamheden nog wel mogelijk zijn en wat de reële kansen op de arbeidsmarkt zijn. Deze informatie is goud waard aan de onderhandelingstafel. Het zorgt ervoor dat de discussie niet verzandt in emoties, maar gebaseerd blijft op feiten en mogelijkheden. De rol van Matchvermogen hierin is het bieden van een onafhankelijk en deskundig oordeel dat beide partijen helpt om tot een gedragen overeenkomst te komen. We kijken niet alleen naar wat er niet meer kan, maar leggen de focus op wat er nog wel kan, waardoor de VSO een springplank wordt in plaats van een eindstation.
Checklist voor een sterke VSO
Om te zorgen dat je niets over het hoofd ziet, hebben we de belangrijkste punten voor je op een rij gezet:
- Controleer of er een neutrale ontslaggrond is geformuleerd ter bescherming van het WW-recht.
- Check of de wettelijke opzegtermijn correct is verwerkt in de einddatum van het contract.
- Reken de transitievergoeding nauwkeurig uit en overweeg een extra budget voor scholing of coaching.
- Leg expliciet vast hoe de vakantie-uren en het vakantiegeld worden afgewikkeld bij uitdiensttreding.
- Neem afspraken op over de voortzetting of opstart van een Tweede Spoor traject voor optimaal perspectief.
- Vergeet de finale kwijting niet, zodat beide partijen na afloop geen claims meer bij elkaar kunnen neerleggen.
Conclusie: een waardig afscheid met Matchvermogen
Een VSO opstellen is vakmanschap waarbij juridische kennis, financiële rekenkracht en menselijke empathie samenkomen. Door te kiezen voor arbeidsdeskundig advies bij VSO zorg je ervoor dat een werknemer niet alleen met een zak geld vertrekt, maar ook met een plan voor de toekomst. Bij Matchvermogen ondersteunen we je bij het berekenen van de juiste vergoedingen en het inrichten van een warm Tweede Spoor traject. Zo voorkom je een ‘ordinair ontslag’ en investeer je in een oplossing waar iedereen achter kan staan. Ben je benieuwd hoe wij jouw organisatie kunnen helpen bij een soepele en veilige uitstroom van personeel? Neem dan vandaag nog contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek.
Direct meer informatie?
