Kort antwoord: na de herfstvakantie en in de donkere maanden komen er meer ziekmeldingen door psychische klachten binnen. Als werkgever win je het meest door vroeg te kijken welke dossiers dreigen vast te lopen. Zie je stagnatie, twijfel je of het eigen werk nog past of komt spoor 2 in beeld, schakel dan een arbeidsdeskundige in: liefst tussen maand 4 en maand 9 en in elk geval ruim vóór de eerstejaarsevaluatie. Leg intussen vast wat je afspreekt en waarom je kiest wat je kiest.
Twijfel je over een dossier na de herfstvakantie?
Plan een kort belletje van 15 minuten. Samen kijken we of een vroeg arbeidsdeskundig onderzoek nu zinvol is, of dat je beter nog even afwacht.
✓ Register-AD ✓ UWV-proof ✓ Landelijke dekking ✓ Op locatie
15 min. kennismaken Offerte aanvragen Vroegtijdige inzet onderzoekWaarom de periode na de herfstvakantie telt
Volgens ArboNed en HumanCapitalCare kwamen er van september tot en met november 2023 circa 30% meer ziekmeldingen door psychische klachten binnen dan van april tot en met augustus. Arbo Unie zag in een analyse over 2020 tot en met 2025 (gepubliceerd in september 2026) daarnaast dat de grootste stijgingen in ziekmeldingen opvallend vaak direct na vakantieperiodes vallen, ook na de herfstvakantie. De ziekmelding komt dan vaak pas na de vakantie, terwijl de signalen er al eerder waren.
Voor jou als HR-adviseur, leidinggevende of verzuimregisseur betekent dat twee dingen: nieuwe meldingen goed opvangen, en kritisch kijken naar de dossiers die al voor de vakantie liepen. Juist die tweede groep loopt in de winter het risico om stil te vallen.
Het juiste moment voor een arbeidsdeskundige
| Moment in het verzuim | Wat je als werkgever doet |
|---|---|
| Week 1 tot 8 | Ziekmelding, probleemanalyse door de bedrijfsarts (uiterlijk week 6) en plan van aanpak (uiterlijk week 8). Een arbeidsdeskundige is hier meestal nog niet nodig. |
| Maand 3 tot 4 | Eerste echte toets: komt de opbouw op gang? Zo niet, bespreek met de bedrijfsarts of een deskundige nodig is. |
| Maand 4 tot 9 | Het beste moment voor een vroeg arbeidsdeskundig onderzoek als er stagnatie is of twijfel over passend werk. |
| Rond week 52 | Eerstejaarsevaluatie. Je moet dan kunnen uitleggen waarom je koers past, en of spoor 2 is ingezet als terugkeer in het eigen werk niet reëel is. |
De wettelijke termijnen (probleemanalyse uiterlijk in week 6, plan van aanpak uiterlijk in week 8, eerstejaarsevaluatie rond week 52) komen uit de Werkwijzer Poortwachter van UWV (2022). De momenten in maand 3 tot 9 zijn een richtlijn uit onze eigen praktijk, geen wettelijke termijn. Wie pas na de eerstejaarsevaluatie een arbeidsdeskundige vraagt, heeft vaak al maanden verloren. Wil je weten welke kosten er tegenover een loonsanctie staan, lees dan de zes scenario’s voor loondoorbetaling bij ziekte.
Signalen van stagnatie in een psychisch verzuimdossier
Je stelt geen diagnose en vraagt niet naar klachten. Wel let je op wat je in het proces ziet:
- Afspraken schuiven op. Acties uit het plan van aanpak worden steeds verzet, zonder nieuw doel.
- De opbouw staat stil. Het aantal uren of de taken veranderen al weken niet.
- Het advies blijft gelijk. De bedrijfsarts geeft keer op keer hetzelfde advies, zonder perspectief op meer.
- Twijfel over het eigen werk. Werknemer of leidinggevende zegt hardop dat terugkeer in de oude functie lastig wordt.
- Conflict of spanning in de relatie. Gesprekken gaan meer over wie gelijk heeft dan over wat er kan.
- Het dossier wordt dunner. Er zijn weinig vastgelegde afspraken meer sinds de vakantie.
Zie je twee of meer van deze signalen, dan is het tijd om de bedrijfsarts te vragen naar de belastbaarheid en een arbeidsdeskundige te laten meekijken. Hoe dat bij burn-out werkt, lees je bij arbeidsdeskundig onderzoek bij burnout. Is de stap naar een andere werkgever in beeld, kijk dan naar het tweede spoor bij burnout.
Wat leg je vast in het dossier?
- Afspraken met datum: wat is afgesproken, door wie en wanneer je het evalueert.
- Het advies van de bedrijfsarts over belastbaarheid en de mogelijkheden, zonder medische details.
- Bijstellingen van het plan van aanpak en de reden daarvoor.
- Je afweging over een deskundige: waarom je wel of niet een arbeidsdeskundige inschakelt, en op welk moment.
- Signalen en gesprekken: korte, feitelijke notities, ook van gesprekken die moeizaam liepen.
Medische informatie hoort niet in jouw dossier. Die blijft bij de bedrijfsarts. Een feitelijk dossier helpt je later bij de eerstejaarsevaluatie, het re-integratieverslag en een eventuele toets door UWV.
Wat levert een vroeg arbeidsdeskundig onderzoek op?
Een register-arbeidsdeskundige kijkt naar wat iemand nog kan, wat het eigen werk vraagt en welke aanpassingen of andere taken passen. Je krijgt een onderbouwd advies over spoor 1, spoor 2 of allebei, dat je rechtstreeks kunt gebruiken richting UWV. Het onderzoek kost bij Matchvermogen vanaf € 999 voor een vast tarief. Lees meer over het arbeidsdeskundig onderzoek, over de kosten en over hoe je je voorbereidt op het gesprek met de arbeidsdeskundige. Snel even sparren kan ook via WhatsApp.
Over dit artikel
Geschreven door Niels Alderding, register-arbeidsdeskundige bij Matchvermogen, op 26 oktober 2026. Bronnen: HumanCapitalCare over verzuim in Nederland, Arbo Unie over ziekmeldingen na vakanties en Werkwijzer Poortwachter (UWV). Praktische uitleg, geen juridisch of medisch advies.
Veelgestelde vragen
Wanneer zet je bij psychisch verzuim een arbeidsdeskundige in?
Zodra de re-integratie stagneert, je twijfelt of het eigen werk nog past of spoor 2 in beeld komt. In de praktijk is dat vaak tussen maand 4 en maand 9 van het verzuim, en in elk geval ruim vóór de eerstejaarsevaluatie. Een arbeidsdeskundig onderzoek is niet verplicht, maar onderbouwt je keuzes richting UWV.
Waarom stijgt psychisch verzuim in het najaar?
Volgens ArboNed en HumanCapitalCare kwamen er van september tot en met november 2023 circa 30% meer ziekmeldingen door psychische klachten binnen dan van april tot en met augustus. Volgens Arbo Unie vallen de grootste stijgingen in ziekmeldingen vaak direct na vakantieperiodes. Over oorzaken bij een individuele medewerker oordeelt alleen de bedrijfsarts.
Welke signalen wijzen op stagnatie?
Afspraken uit het plan van aanpak die steeds worden verschoven, een opbouw in uren die al weken stilstaat, een advies van de bedrijfsarts dat niet meer verandert en twijfel bij beide kanten of het eigen werk nog haalbaar is.
Wat leg je als werkgever vast bij psychisch verzuim?
Afspraken en acties met datum, het advies van de bedrijfsarts over belastbaarheid, de evaluaties en de reden waarom je wel of geen deskundige inschakelt. Medische informatie leg je niet vast: die blijft bij de bedrijfsarts.
Wat kost een arbeidsdeskundig onderzoek?
Bij Matchvermogen betaal je een vaste prijs vanaf € 999, afhankelijk van de vraag en het dossier. Je krijgt vooraf een offerte.
Grip op je psychische verzuimdossiers deze winter?
Plan een kennismaking van 15 minuten of vraag een offerte aan. We kijken welke dossiers nu een arbeidsdeskundige nodig hebben. Liever direct contact? Mail info@matchvermogen.nl of bel 085-0870307.
15 min. kennismaken Offerte ContactDirect meer informatie?
